Referenties en getuigschriften op je cv: zo pak je het slim aan

Je hebt je werkervaring netjes geordend, je vaardigheden aangescherpt en een strakke sollicitatiebrief geschreven. Toch blijft er vaak één vraag knagen als je je cv afrondt: wat doe je met referenties en getuigschriften? Moet je de contactgegevens van je vorige baas direct bovenaan zetten, of bewaar je die informatie liever tot het ver verloop van de sollicitatieprocedure?

Het antwoord hangt af van de functie waarop je solliciteert en het bedrijf waar je aanklopt. Een recruiter gebruikt een referentie of een getuigschrift om te controleren of jouw verhaal klopt. Ze willen zeker weten dat je de resultaten hebt gehaald die je op je cv claimt en dat je prettig bent in de omgang. Het levert de werkgever extra zekerheid op bij een belangrijke aanstellingsbeslissing.

In dit artikel leggen we precies uit hoe referenties en getuigschriften werken. Je leert het verschil tussen beide begrippen, wie je wel en niet moet vragen en hoe je deze onderdelen slim inzet om jouw kansen op een uitnodiging te vergroten.

Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, zijn een referentie en een getuigschrift twee heel verschillende zaken. Een referentie is een persoon met wie een recruiter of personeelsmanager telefonisch of via e-mail contact opneemt. Deze referent vertelt over jouw werkhouding, je prestaties en je persoonlijkheid tijdens een eerdere samenwerking.

Een getuigschrift (ook wel een dienstattest of werkgeversverklaring genoemd) is een officieel schriftelijk document. In België is een werkgever wettelijk verplicht om je bij het einde van je contract een getuigschrift te bezorgen als je daar om vraagt. Hierin staan enkel objectieve feiten: de begin- en einddatum van je dienstverband en de juiste functieomschrijving.

Soms schrijft een leidinggevende een positief getuigschrift of een aanbevelingsbrief waarin ook inhoudelijke lof wordt geuit. Toch blijft het basisverschil helder: een referentie is een persoon die mondeling toelichting geeft, terwijl een getuigschrift een vaststaand papieren of digitaal bewijsstuk is.

Vroeger was het standaard om onderaan elk cv de regel 'Referenties op verzoek verkrijgbaar' te plaatsen. Tegenwoordig is dat overbodig. Recruiters weten namelijk wel dat je referenties kunt aanleveren wanneer daar om gevraagd wordt. Die enkele regel neemt kostbare ruimte in die je beter kunt gebruiken voor het beschrijven van je werkervaring en vaardigheden.

Zet namen en telefoonnummers van referenten sowieso nooit zomaar open en bloot op een openbaar cv of een online profiel. Daarmee bescherm je de privacy van je oud-collega's. Bovendien wil je niet dat een recruiter ongevraagd naar je huidige of vorige werkgever belt voordat je zelf een eerste gesprek hebt gehad.

Het is het beste om pas referenties door te geven wanneer de selecteur er expliciet om vraagt, meestal na een succesvol eerste of tweede sollicitatiegesprek. Vraagt de vacature er uitdrukkelijk om in de eerste fase? Vermeld dan alleen de functietitel en het bedrijf van de referent, en geef de directe contactgegevens pas na overleg vrij.

Stel nooit zomaar iemand aan als referent zonder diegene eerst om toestemming te vragen. Het is niet alleen onbeleefd, maar het kan ook tegen je werken. Een overvallen referent die van niets weet, reageert mogelijk twijfelachtig of rommelig aan de telefoon. Dat maakt een slechte indruk op de recruiter.

Neem van tevoren contact op met je beoogde referent en vraag vriendelijk of hij of zij bereid is om als referentie op te treden. Leg uit om welke functie en welk bedrijf het gaat. Stuur eventueel de vacaturetekst en je actuele cv door, zodat de persoon precies weet welke accenten belangrijk zijn.

Herinner je referent kort aan concrete projecten die jullie samen succesvol hebben afgerond. Daardoor heeft hij of zij meteen een aantal heldere voorbeelden paraat tijdens het gesprek met de recruiter. Vergeet ten slotte niet om je referent achteraf te bedanken en op de hoogte te houden van de uitkomst.

In België heeft elke werknemer bij het einde van de arbeidsovereenkomst recht op een getuigschrift van de werkgever. Dit is vastgelegd in de Arbeidsovereenkomstenwet (Artikel 21). Dit document wordt ook wel een dienstattest genoemd en moet verplicht de begin- en einddatum van de overeenkomst bevatten, evenals de aard van de verrichte arbeid.

Belangrijk om te weten is dat de werkgever op dit wettelijke getuigschrift geen negatieve opmerkingen mag plaatsen. Het is een zuiver neutraal bewijs dat je bij het bedrijf gewerkt hebt en in welke functie. Dit voorkomt dat een ex-werkgever je toekomstige carrièrekansen dwarsboomt op een officieel document.

Wil je een getuigschrift toevoegen aan je sollicitatie dossier? Vraag dan bij het uitdiensttreden om een digitaal exemplaar. Als je een getuigschrift uploadt bij een online sollicitatie, zorg er dan voor dat het een overzichtelijke PDF is. Dit versterkt het vertrouwen van de recruiter in jouw opgebouwde werkervaring.

Privacy is een belangrijk thema tijdens het solliciteren. Onder de Europese privacywetgeving (GDPR/AVG) mag een werkgever of recruiter niet zomaar achter je rug om contact opnemen met eerdere werkgevers. Ze hebben daar jouw uitdrukkelijke toestemming voor nodig.

Dit betekent dat een recruiter die jouw profiel op LinkedIn of een cv-database ziet, niet rechtstreeks mag bellen naar je ex-collega's om te vragen hoe je presteert. Jij behoudt altijd de controle over wie benaderd mag worden en op welk moment in het selectieproces dat gebeurt.

Mocht een recruiter vragen om referenties terwijl je nog in dienst bent bij je huidige werkgever, geef dan gerust aan dat je liever pas referenties aanlevert zodra er een concreet contractvoorstel ligt. Professionele recruiters hebben hier volkomen begrip voor en zullen je huidige arbeidsrelatie niet in gevaar brengen.

Referenties en getuigschriften zijn krachtige hulpmiddelen om je betrouwbaarheid en ervaring aan te tonen. Door strategisch om te gaan met wie je vraagt, je referenten goed voor te bereiden en je privacy te bewaken, sta je ijzersterk in de sollicitatieprocedure.

Wil je zorgen dat het fundament van je sollicitatie perfect staat? Bouw je cv met een van onze professionele cv-templates. Bekijk ook onze uitgebreide verzameling cv-voorbeelden per functie om precies te zien hoe je jouw werkervaring en vaardigheden optimaal presenteert voor ATS-systemen en recruiters.